Çift ve Aile Terapisi

Ailelerimiz bir sorunumuz olduğunda bizim en büyük destek kaynağımız olabileceği gibi bazen de sorunun kendisini oluşturabilirler.

Çift ve aile terapisi, psikoterapinin bir çeşididir. Ailelerin veya aile ortamındaki bireylerin birbirleriyle olan ilişkisel sorunları ve iletişim çatışmalarını düzenleyerek bireylerini birbirlerini anlamalarına ve bu şekilde ilişkide daha rahat bir şekilde yol almalarına yardımcı olur.

Çift ve aile terapisi, bireysel terapiden farklı olarak, sorunu tek bir bireyin sorunu olarak değil, yaşadığı ortamdaki aile ve toplum dinamiklerinin bir yansıması ve hatta bazı durumlarda bu sistemlerdeki arazın bir semptomu olarak görür. Bireysel terapi A’nın B’ye etkisi şeklinde olaya daha lineer baktığı noktada, sistem terapisi olaya A’nın B’ye ve B’nin de A’ya etkisi olarak olaya nispeten daha ilişkisel bakar. Dolayısıyla, sistem terapisinde odak, bireyden çok tüm sistemin işleyiş şeklidir. Bireydeki olumlu gelişme sistemdeki sorunun giderilmesiyle doğru orantılı olduğu düşüncesini temel almıştır.

Amerika’daki birçok klinik ve hastane ortamlarında bireysel terapinin yanında aile terapisi bir anda birçok aile üyesini birarada gördüğünden şimdilerde hızlı bir şekilde tercih sebebi olmaktadır. Doğal olarak, daha kısa sürede daha çok danışan görülmesi sigorta şirketleri açısından da daha ekonomik görülmektedir.

Neden Sistem Terapisi?

Günümüzde

  • Kadınların iş hayatında daha etkin rol oynamasıyla kadının kimliğinin değişmesi,
  • Aynı şekilde özellikle şehirlerde erkeğe olan maddi bağımlılığın azalması sonucu eşler arası rol, ihtiyaç ve beklentilerin değişmesi,
  • Buna bağlı olarak erkeğin kendi kimliğini yeniden tanımlama ihtiyacı,
  • Bazı durumlarda bu rol ve beklenti değişiminin, aile içi şiddetle çözümlenmeye çalışılması,
  • Boşanmaların artması,
  • Değişen toplumsal ve ailevi değerler,
  • Maddi durum ve de göçlerle ilgili olarak geniş aile özelliğinin özellikle şehir yaşamında etkinliğini yitirmesi ve çekirdek ailenin yoğunlaşması, toplumdaki çözülme ve bireyselleşmeye doğru gidişat, beraberinde çok farklı sorunları da beraberinde getirmiştir.

Sistem Terapisinin Uygulama Alanları

Kimlere Uygulanır:

  • Bireyler (Çocuk, ergen, yetişkin)
  • Evli veya evli olmayan çiftler
  • Tüm aile

Amerika’da bazı hastanelerde, özellikle madde bağımlılarının tedavisinde tüm aile üyeleri çağrılarak diğer hasta ve ailelerinden oluşan grup terapisinde de sistem terapisi uygulanmaktadır.

Uygulama Alanları:

  • Çift ilişki sorunları
  • Evlilik sorunları
  • Boşanma öncesi ve sonrası problemler
  • Yeme bozuklukları
  • Madde bağımlılığı
  • Depresyon gibi çeşitli duygudurum bozuklukları
  • Kronik sağlık problemleri
  • Kayıp, ölüm, travma
  • İş ve para stresi
  • Anne-baba olmakla ilgili sorunlar (aile içi iletişim, disiplin, kardeşler arası kıskançlıklar, vb.)
  • Aile içi şiddet ve istismar

Aile terapisi tek başına bir tedavi yöntemi olabileceği gibi, bireysel çok ağır vakalarda bireysel terapinin yanında aile içi bireylerin birbirlerini nasıl etkilediklerini incelemesi açısından destekleyici bir tedavi yöntemi olarak da görülebilir.

 Mesela, kanser, AIDS veya başka kronik rahatsızlıkları olan bireylerde sadece bireyler değil etrafındaki hemen herkes etkilenir, yani bir diğer ifadeyle bir sisteme bağlı bir parçada oluşan sorun tüm sistemin çalışmasını etkileyecektir. Ama özellikle ailevi ilişkilerde, bireyin o rahatsızlıktan kurtulması bile aile dinamiğini kökünden sarsabilme gücüne sahiptir. Bu açıdan bireyin ailesinin geçirdiği sürece dikkat etmek ve gerektiğinde onlara da destek olmak son derece önemlidir.

Benzer şekilde yeme bozukluklarında, bireyin ailesine vermeye çalıştığı mesaj irdelenir.

Aynı şekilde, anne veya babadaki madde bağımlılığı durumunda aile içi şiddete veya genel olarak istismara sıklıkla rastlanır.  En basitinden madde kullanmayan diğer fertlerde bir sonraki anda ne olacağının bilinmezliğinin getirdiği bir terör hali hakimdir. Bireyler sürekli korku içinde bulunabilirler.  Madde bağımlılığının tedavisi durumunda tüm aile içindeki dinamikler değişecektir. Ailenin diğer üyelerindeki fertlerin kızgınlıkları, üzüntüleri veya diğer duygu durumları daha açıkça ortaya çıkabilir, ki bu hallerin şiddeti ve de zamanı tedavi gören üye için çok önemlidir. Aksi durumda tedavide olan üyenin temizlenme süreci olumsuz halde etkilenebilir. Bu açıdan da bu tip ailelerde tüm aile bireylerinin geçirdiği süreçlere bakmak çok mühimdir.

                                  A. Ebru Kublay, Çift ve Aile Terapisti