Bir sonuç, bir tepki, bir defans olarak VAJİNİSMUS...

     Cinsellik; salt üremeye yönelik biyolojik bir fonksiyon ya da fiziksel boşalım ve rahatlama sağlayan bir dizi mekanik hareket demek değildir ! Cinsellik; bu fiziksel ve biyolojik boyutların ötesinde; sosyal, ilişkisel ve kültürel öğelerin, duygusal, düşünsel ve davranışsal unsurların karşılıklı etkileşimi ile şekillenen karmaşık bir süreçtir.

     Gittikçe zorlaşan yaşam mücadelesi içinde artan stres, büyük şehir hayatının günlük koşturmacaları ve hayatımızın içinde her geçen gün daha fazla yer işgal etmeye başlayan teknoloji ürünleri ile birlikte, git gide daha az konuşur, daha az paylaşır ve daha az "yaşar" bir hale geldik… Kendimize, birbirimize ve ilişkimize gerekli zamanı, ilgiyi ve enerjiyi ayıramaz olduk… Son yıllarda aldığımız klinik başvurular, büyük oranda ilişkisel problemler konusunda... İlişkide yaşanan bu duygusal, düşünsel ve iletişimsel sorunlar sıklıkla, ilişkinin önemli alanlarından biri olan cinsellikte de yansıma buluyor. Cinsel işlev bozuklukları olarak adlandırılan bu problemler, erkeklerde en yaygın olarak ereksiyon problemleri ve erken boşalma olarak karşımıza çıkarken; kadınlarda en sık görülen durumlardan biri vajinismus.

Vajinismus nedir ?

     Vajinismus; vajinal kasların, istemsiz olarak spazm yapması ile cinsel birleşmeye imkan vermeyecek ya da cinsel birleşmeyi ağrılı bir hale getirecek ölçüde kasılması durumudur. Şiddetli vakalarda; cinsel birleşmenin gerçekleşememesinin de ötesinde, dışardan gelen herhangi bir temas (jinekolojik muayene ya da tampon kullanımı) aynı kasılmayı yaratırken; daha hafif vakalarda, daha küçük kasılmalar söz konusudur, cinsel birleşme olabilir ancak kadında cinsel ilişki sırasında ağrı ve acıya rastlanır.

Vajinismusun nedenleri nelerdir ?

     Vajinismus, temelini psikolojik faktörlerden alan bir problem. Katı ve otoriter aile tutumları, sosyal ve kültürel baskılar, kalıplaşmış düşünceler ve önyargılar, cinsellik konusunda bilgi eksikliği ve yanlış inanışlar vajinismusa zemin hazırlayan en önemli gelişimsel etkenler. Zaman zaman ilişki içindeki dinamikler (güvensizlik, aldatma, aldatılma ya da sevgi, ilgi, şevkat, şehvet ve yakınlık eksikliği) bu problemin belirgin tetikeyicilerinden olabiliyor. Tecavüz ya da taciz gibi travmatik deneyimler yine nedensel faktörler arasında önemli bir yer tutuyor; vajinismus böyle vakalarda adeta bir defans olarak, yani bilniçdışı kendini koruma ve kapatma ihtiyacı olarak ortaya çıkıyor. Nadiren de olsa, vajinal enfeksiyonlar ya da hastalıklar da tetikleyici faktörler arasında görülebiliyor.

Tedavisi var mı ?

     Kesinlikle ! Vajinismus sıklıkla görülebilen ve kolaylıkla tedavi edilebilen bir durum. % 90'ın üzerinde başarıyla son bulan tedavi sürecinde, bireysel psikoterapiden yararlanmak mümkün olduğu gibi, partnerlerin birlikte katıldığı seks terapisi de yaygın olarak kullanılıyor ve olumlu sonuçlar veriyor.

     Tüm cinsel işlev bozukluklarında olduğu gibi vajinismusda da aynı şekilde geçerli olan terapi, temel olarak 4 alanı kapsıyor. İlk adım, cinsellikle ilgili yeterli ve doğru bilgilenmenin sağlanması. Kadın ve erkek cinsellikle ilgili rasyonel bilgileri edindikten ve sindirdikten sonra, ikinci adımda, partnerler arasındaki cinsel iletişim üzerinde çalışılıyor. Bu noktada, kadın-erkek ilişkisinin; duygusal, entellektüel, iletişimsel ve cinsel alanlarıyla bir bütün olarak ele alınması önemli bir nokta. Sonraki adımda ise, cinsel ilişki ve performans konusundaki kaygı ve endişelerin azaltılması, kadın ve erkeğin hem kendi bedenini ve haz noktalarını hem de partnerinin bedenini ve haz noktalarını iyi tanıması üzerinde yoğunlaşılıyor. Son aşamada ise çift, etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış yöntemlerin uygulanmasını içeren "ev ödevleri" yoluyla, adım adım denemeler yapıyor. Profesyonel destekle oldukça kolay aşılabilecek, yaygın bir durum vajinismus...

SERAP ALTEKİN

Uzman Klinik Psikolog